<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
	"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="es-ES" xml:lang="es-ES">
<head>
	<title>Apuntes para una perspectiva teÃ³rica desde un enfoque organizacional en la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas | LÃ³pez-Hung | Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica</title>
	<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
	<meta name="description" content="Apuntes para una perspectiva teÃ³rica desde un enfoque organizacional en la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas" />
			<meta name="keywords" content="revistas cientÃ­ficas; gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas; gestiÃ³n organizacional, enfoque organizacional" />
	
	<link rel="icon" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/public/journals/1/journalFavicon_es_ES.gif" type="ERROR: cannot open `/tmp/phpDsZGMV&#039; (No such file or directory)" />
	<link rel="schema.DC" href="http://purl.org/dc/elements/1.1/" />

	<meta name="DC.Contributor.Sponsor" xml:lang="en" content=""/>
	<meta name="DC.Contributor.Sponsor" xml:lang="es" content=""/>
	<meta name="DC.Contributor.Sponsor" xml:lang="pt" content=""/>
	<meta name="DC.Creator.PersonalName" content="Eduardo LÃ³pez-Hung"/>
	<meta name="DC.Creator.PersonalName" content="Yosvani Orlando Lao-LeÃ³n"/>
	<meta name="DC.Creator.PersonalName" content="Carlos Rafael Batista-Matamoros"/>
	<meta name="DC.Date.created" scheme="ISO8601" content="2022-03-29"/>
	<meta name="DC.Date.dateSubmitted" scheme="ISO8601" content="2021-11-14"/>
	<meta name="DC.Date.issued" scheme="ISO8601" content="2022-03-07"/>
	<meta name="DC.Date.modified" scheme="ISO8601" content="2022-03-29"/>
	<meta name="DC.Description" xml:lang="en" content="  Introduction:  the scientific literature highlights the need to manage the processes, results and subjects involved in one of the key activities that guarantees the persistence of scientific knowledge: scientific publication; particularly in scientific journals. However, the analysis of the references consulted showed the lack of a deep and sufficient study of the essentials of the management of scientific journals from the organizational point of view.      Objective:  to analyze from the organizational approach, the main references on the management of scientific journals, in order to help reveal the specificities that distinguish it, to reach higher levels of performance of its essence and its approach.   Method:  a systematization of previous research experiences was carried out in the period between October 2020 to March 2021, at the Universidad de Ciencias MÃ©dicas de Santiago de Cuba, through the use of empirical methods (document review, analysis of social networks), theoretical (analysis and synthesis, historical-logical, induction-deduction, hermeneutic-dialectical, holistic-dialectical), and methodological procedures (content analysis).      Results:  those relevant aspects that, in the opinion of the authors, contribute to developing a theoretical perspective of the management of scientific journals were identified.      Conclusions:  the management of scientific journals is assumed as a particular case of organizational management, whose purpose is to guarantee scientific publication, integrating processes of a different nature: management, editorial, evaluation and certification of the relevance and originality of the contributions, and evaluation and positioning of magazines; supported on Information and Communication Technologies, to increase their levels of efficiency and effectiveness.   "/>
	<meta name="DC.Description" xml:lang="es" content="  IntroducciÃ³n:  la literatura cientÃ­fica destaca la necesidad de gestionar los procesos, resultados y sujetos que intervienen en una de las actividades clave que garantiza la persistencia del conocimiento cientÃ­fico: la publicaciÃ³n cientÃ­fica, particularmente en revistas cientÃ­ficas. Sin embargo, el anÃ¡lisis de los referentes consultados evidenciÃ³ la carencia de un profundo y suficiente estudio de las esencialidades de la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas desde lo organizacional.      Objetivo:  analizar desde el enfoque organizacional, los principales referentes sobre la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas, a fin de contribuir a revelar las especificidades que lo distinguen, para alcanzar niveles superiores de interpretaciÃ³n de su esencia y de su abordaje.      MÃ©todo:  se realizÃ³ una sistematizaciÃ³n de experiencias investigativas precedentes en el periodo octubre de 2020 a marzo de 2021 en la Universidad de Ciencias MÃ©dicas de Santiago de Cuba, mediante la utilizaciÃ³n de mÃ©todos empÃ­ricos (revisiÃ³n documental, anÃ¡lisis de redes sociales), teÃ³ricos (anÃ¡lisis y sÃ­ntesis, histÃ³rico-lÃ³gico, inducciÃ³n-deducciÃ³n, hermenÃ©utico-dialÃ©ctico, holÃ­stico-dialÃ©ctico), y procedimientos metodolÃ³gicos (anÃ¡lisis de contenido).      Resultados:  se identificaron aquellos aspectos relevantes que, a juicio de los autores, contribuyen a desarrollar una perspectiva teÃ³rica de la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas.   Conclusiones:  se asume la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas como un caso particular de la gestiÃ³n organizacional, cuya finalidad es garantizar la publicaciÃ³n cientÃ­fica, integrando procesos de diferente carÃ¡cter: de direcciÃ³n, editoriales, de evaluaciÃ³n y certificaciÃ³n de la pertinencia y originalidad de las contribuciones, y de evaluaciÃ³n y posicionamiento de las revistas; soportados sobre las TecnologÃ­as de la InformaciÃ³n y la ComunicaciÃ³n, para incrementar sus niveles de eficiencia y eficacia. "/>
	<meta name="DC.Description" xml:lang="pt" content="  IntroduÃ§Ã£o:  a literatura cientÃ­fica destaca a necessidade de gerenciar os processos, resultados e assuntos envolvidos em uma das principais atividades que garantem a persistÃªncia do conhecimento cientÃ­fico: a publicaÃ§Ã£o cientÃ­fica, principalmente em periÃ³dicos cientÃ­ficos. No entanto, a anÃ¡lise das referÃªncias consultadas evidenciou a falta de um estudo aprofundado e suficiente dos fundamentos da gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas do ponto de vista organizacional.   Objetivo:  analisar a partir da abordagem organizacional, as principais referÃªncias sobre a gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas, a fim de ajudar a revelar as especificidades que a distinguem, para alcanÃ§ar nÃ­veis mais elevados de interpretaÃ§Ã£o de sua essÃªncia e de sua abordagem.   MÃ©todo:  foi realizada uma sistematizaÃ§Ã£o de experiÃªncias de pesquisa anteriores no perÃ­odo de outubro de 2020 a marÃ§o de 2021 na Universidade de CiÃªncias MÃ©dicas de Santiago de Cuba, por meio do uso de mÃ©todos empÃ­ricos (revisÃ£o documental, anÃ¡lise de redes sociais), teÃ³ricos (anÃ¡lise e sÃ­ntese, histÃ³rico-lÃ³gico, induÃ§Ã£o-deduÃ§Ã£o, hermenÃªutico-dialÃ©tico, holÃ­stico-dialÃ©tico) e procedimentos metodolÃ³gicos (anÃ¡lise de conteÃºdo).   Resultados:  foram identificados os aspectos relevantes que, na opiniÃ£o dos autores, contribuem para o desenvolvimento de uma perspectiva teÃ³rica da gestÃ£o de periÃ³dicos cientÃ­ficos.   ConclusÃµes:  a gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas assume-se como um caso particular de gestÃ£o organizacional, cuja finalidade Ã© garantir a publicaÃ§Ã£o cientÃ­fica, integrando processos de outra natureza: gestÃ£o, editorial, avaliaÃ§Ã£o e certificaÃ§Ã£o da relevÃ¢ncia e originalidade das contribuiÃ§Ãµes, e avaliaÃ§Ã£o e posicionamento de revistas; apoiados nas Tecnologias de InformaÃ§Ã£o e ComunicaÃ§Ã£o, para aumentar os seus nÃ­veis de eficiÃªncia e eficÃ¡cia. "/>
	<meta name="DC.Format" scheme="IMT" content="application/pdf"/>
	<meta name="DC.Format" scheme="IMT" content="application/xml"/>
	<meta name="DC.Identifier" content="3719"/>
	<meta name="DC.Identifier.pageNumber" content="e3719"/>
	<meta name="DC.Identifier.URI" content="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/view/3719"/>
	<meta name="DC.Language" scheme="ISO639-1" content="es"/>
	<meta name="DC.Rights" content="Copyright (c) 2022 Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica" />
	<meta name="DC.Rights" content="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0"/>
	<meta name="DC.Source" content="Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica"/>
	<meta name="DC.Source.ISSN" content="1028-9933"/>
	<meta name="DC.Source.Issue" content="2"/>	<meta name="DC.Source.URI" content="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric"/>
	<meta name="DC.Source.Volume" content="101"/>						<meta name="DC.Subject" xml:lang="en" content="scientific journals"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="en" content="management of scientific journals"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="en" content="organizational management, organizational approach"/>
									<meta name="DC.Subject" xml:lang="es" content="revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="es" content="gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="es" content="gestiÃ³n organizacional, enfoque organizacional"/>
									<meta name="DC.Subject" xml:lang="pt" content="revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="pt" content="gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="DC.Subject" xml:lang="pt" content="gestÃ£o organizacional, abordagem organizacional"/>
				<meta name="DC.Title" content="Apuntes para una perspectiva teÃ³rica desde un enfoque organizacional en la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas"/>
			<meta name="DC.Title.Alternative" xml:lang="en" content="Notes for a theoretical perspective from an organizational approach to the management of scientific journals"/>
					<meta name="DC.Title.Alternative" xml:lang="pt" content="Notas para uma perspectiva teÃ³rica a partir de uma abordagem organizacional em gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas"/>
		<meta name="DC.Type" content="Text.Serial.Journal"/>
	<meta name="DC.Type.articleType" content="ArtÃ­culos Originales"/>
		<meta name="gs_meta_revision" content="1.1" />
	<meta name="citation_journal_title" content="Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica"/>
	<meta name="citation_issn" content="1028-9933"/>
        <meta name="citation_author" content="Eduardo LÃ³pez-Hung"/>
        <meta name="citation_author_institution" content="Universidad de Ciencias MÃ©dicas de Santiago de Cuba"/>
        <meta name="citation_author" content="Yosvani Orlando Lao-LeÃ³n"/>
        <meta name="citation_author_institution" content="Universidad de HolguÃ­n"/>
        <meta name="citation_author" content="Carlos Rafael Batista-Matamoros"/>
        <meta name="citation_author_institution" content="Universidad de HolguÃ­n"/>
<meta name="citation_title" content="Apuntes para una perspectiva teÃ³rica desde un enfoque organizacional en la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas"/>

	<meta name="citation_date" content="2022/03/29"/>

	<meta name="citation_volume" content="101"/>
	<meta name="citation_issue" content="2"/>

			<meta name="citation_firstpage" content="3719"/>
			<meta name="citation_abstract_html_url" content="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/view/3719"/>
	<meta name="citation_language" content="es"/>
						<meta name="citation_keywords" xml:lang="en" content="scientific journals"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="en" content="management of scientific journals"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="en" content="organizational management, organizational approach"/>
									<meta name="citation_keywords" xml:lang="es" content="revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="es" content="gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="es" content="gestiÃ³n organizacional, enfoque organizacional"/>
									<meta name="citation_keywords" xml:lang="pt" content="revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="pt" content="gestÃ£o de revistas cientÃ­ficas"/>
								<meta name="citation_keywords" xml:lang="pt" content="gestÃ£o organizacional, abordagem organizacional"/>
									<meta name="citation_pdf_url" content="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/download/3719/5093"/>
								<meta name="citation_fulltext_html_url" content="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/view/3719/5104"/>
				

	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/styles/pkp.css" type="text/css" />
	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/styles/common.css" type="text/css" />
	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/styles/common.css" type="text/css" />
	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/styles/compiled.css" type="text/css" />
	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/styles/articleView.css" type="text/css" />
			<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/styles/rtEmbedded.css" type="text/css" />
	
	
	
	<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/styles/sidebar.css" type="text/css" />		<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/styles/rightSidebar.css" type="text/css" />	
			<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/themes/rojo_ric/rojo_ric.css" type="text/css" />
			<link rel="stylesheet" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/generic/externalFeed/externalFeed.css" type="text/css" />
	
	<!-- Base Jquery -->
		<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/lib/jquery/jquery.min.js"></script>
	<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/lib/jquery/plugins/jqueryUi.min.js"></script>
	
	<!-- Compiled scripts -->
			
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/lib/jquery/plugins/jquery.tag-it.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/lib/jquery/plugins/jquery.cookie.js"></script>

<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/functions/fontController.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/functions/general.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/functions/jqueryValidatorI18n.js"></script>

<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/classes/Helper.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/classes/ObjectProxy.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/classes/Handler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/classes/linkAction/LinkActionRequest.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/classes/features/Feature.js"></script>

<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/SiteHandler.js"></script><!-- Included only for namespace definition -->
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/UrlInDivHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/AutocompleteHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/ExtrasOnDemandHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/form/FormHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/form/AjaxFormHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/form/ClientFormHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/grid/GridHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/controllers/linkAction/LinkActionHandler.js"></script>

<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/js/pages/search/SearchFormHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/js/statistics/ReportGeneratorFormHandler.js"></script>
<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/generic/lucene/js/LuceneAutocompleteHandler.js"></script>

<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/lib/pkp/js/lib/jquery/plugins/jquery.pkp.js"></script>	
	
	<link rel="alternate" type="application/atom+xml" title="Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica (atom+xml)" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/gateway/plugin/WebFeedGatewayPlugin/atom" />
	<link rel="alternate" type="application/rdf+xml" title="Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica (rdf+xml)" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/gateway/plugin/WebFeedGatewayPlugin/rss" />
	<link rel="alternate" type="application/rss+xml" title="Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica (rss+xml)" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/gateway/plugin/WebFeedGatewayPlugin/rss2" />
	<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/js/relatedItems.js"></script>
	<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/js/inlinePdf.js"></script>
	<script type="text/javascript" src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/js/pdfobject.js"></script>

</head>
<body id="pkp-common-openJournalSystems">


<div id="container">
<div id="logoinfomed">
<ul>
     <li class="imagenlogo">
         <a href="http://www.sld.cu/" target="_blank"><img alt="Infomed"
border="0" title="Infomed"
src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/templates/images/LogoInfomed.gif"/></a>
    </li>
	     <li class="bvs">
         <a href="http://www.bvs.sld.cu/" title="Biblioteca Virtual de Salud" target="_blank">Biblioteca Virtual de Salud</a>
    </li>
	     <li class="uvs">
         <a href="http://www.uvs.sld.cu/" title="Universidad Virtual de Salud" target="_blank">Universidad Virtual de Salud</a>
    </li>
</ul>
</div>

<div id="cabezal">
	<ul>
		<li class="editorial"> 
		<!-- a href="http://www.ecimed.sld.cu/" target="_blank">EditorialCiencias Médicas/a -->
				    						    		        		  <a target="_blank" href="http://www.ecimed.sld.cu/">Editorial Ciencias MÃ©dicas</a>
				</li>
		<li class="issn">
											    ISSN
			1028-9933
				</li>
		<li class="issn">
											    RNPS
			2184
				</li>
		<li class="language">	
		<form action="#">
		 <select size="1" name="locale" onchange="location.href=('http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/user/setLocale/NEW_LOCALE?source=%2Findex.php%2Fric%2Farticle%2Fview%2F3719%2F5093'.replace('NEW_LOCALE', this.options[this.selectedIndex].value))" class="selectMenu"><option label="English" value="en_US">English</option>
<option label="EspaÃ±ol (EspaÃ±a)" value="es_ES" selected="selected">EspaÃ±ol (EspaÃ±a)</option>
<option label="PortuguÃªs (Brasil)" value="pt_BR">PortuguÃªs (Brasil)</option>
</select>
		</form>
		</li>
	</ul>
		<ul> 
		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/login/signIn">Iniciar sesiÃ³n</a></li>
    </ul> 
	</div>
<div id="header">
<div id="headerTitle">
<h1>
	<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/public/journals/1/pageHeaderTitleImage_es_ES.jpg" width="960" height="90" alt="Encabezado de pÃ¡gina" />
</h1>
</div>
</div>

<div id="body">

	<div id="sidebar">
							<div id="rightSidebar">
				<div class="block" id="sidebarLanguageToggle">
	<span class="blockTitle">Idioma</span>
	<form action="#">
		<select size="1" name="locale" onchange="location.href=('http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/user/setLocale/NEW_LOCALE?source=%2Findex.php%2Fric%2Farticle%2Fview%2F3719%2F5093'.replace('NEW_LOCALE', this.options[this.selectedIndex].value))" class="selectMenu"><option label="English" value="en_US">English</option>
<option label="EspaÃ±ol (EspaÃ±a)" value="es_ES" selected="selected">EspaÃ±ol (EspaÃ±a)</option>
<option label="PortuguÃªs (Brasil)" value="pt_BR">PortuguÃªs (Brasil)</option>
</select>
	</form>
</div>
<div class="block custom" id="customblock-Redes-sociales">
	<p><span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="https://sld.academia.edu/RevistadeInformaci%C3%B3nCient%C3%ADfica"><img src="/templates/images/academia.png" alt="Acad" width="32" height="32" /></a></span><span style="cursor: pointer;" title="Estamos en..."><a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Revista_Informaci%C3%B3n_Cient%C3%ADfica"><img src="/public/site/images/leeyang/Smallwikipedialogo1.jpg" alt="wikipedia" width="28" height="28" /></a></span> <span style="cursor: pointer;" title="Estamos en..."><a href="https://www.ecured.cu/Revista_de_Informaci%C3%B3n_Cient%C3%ADfica"><img src="/public/site/images/leeyang/ecured2.jpg" alt="ecured2" width="28" height="28" /></a></span><span style="cursor: pointer;" title="Estamos en..."><a href="http://seriadas.sld.cu/index.php?P=FullRecord&amp;ID=1" target="_blank"><img src="/templates/images/Infomed.png" alt="Infomed" width="32" height="32" /></a></span><span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="https://www.facebook.com/RevInfCient" target="_blank"><img src="/public/site/images/admin/facebook.png" alt="facebook" width="28" height="28" /></a></span> <span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="https://twitter.com/GtmoRic"><img src="/public/site/images/admin/twitter.png" alt="twitter" width="28" height="28" /></a></span> <span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="https://www.mendeley.com/profiles/revista-informacin-cientfica/publications/"><img src="/templates/images/mendeley.png" alt="mendeley" width="27" height="27" /></a></span> <span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="https://www.linkedin.com/in/revista-informaci%C3%B3n-cient%C3%ADfica-ric-3a8099143/"><img src="/public/site/images/admin/linkedin.png" alt="linkedin" width="33" height="29" /></a></span> <span style="cursor: pointer;" title="S&iacute;guenos en..."><a href="/index.php/ric/gateway/plugin/WebFeedGatewayPlugin/atom"><img src="/templates/images/rss2.png" alt="RSS" width="28" height="28" /></a></span></p>
</div>	<div class="block" id="sidebarNavigation">
	<span class="blockTitle">Buscar</span>

	<form id="simpleSearchForm" method="post" action="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search/search">
		<div id="simpleSearchInput">
			<span id="Search"> Buscar</span>
			<div class="divinput">					       
													<label for="simpleQuery">
					<input type="text" id="simpleQuery" name="simpleQuery" size="15" maxlength="255" value="" class="textField" /></label>
							
							<!-- span id="searchScope"> CategorÃ­as </span  para abajo del segundo div-->
							
				<input type="submit" value="Ir" class="button" />
			</div>
			
			<span id="searchScope"> CategorÃ­as </span>
			<div class="divselect">				
				<label for="searchField">
				<select id="searchField" name="searchField" size="1" class="selectMenu">
					<option label="Todo" value="query">Todo</option>
<option label="Autores/as" value="authors">Autores/as</option>
<option label="TÃ­tulo" value="title">TÃ­tulo</option>
<option label="Resumen" value="abstract">Resumen</option>
<option label="Palabras clave" value="indexTerms">Palabras clave</option>
<option label="Texto completo" value="galleyFullText">Texto completo</option>

				</select></label>
			</div>
		
		</div>
	</form>
	<span id="navegar">
	<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search">BÃºsqueda avanzada</a>
	</span>
	<!--span id="examinar">
				<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search/titles">TÃ­tulo</a> 
		| <a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search/authors">Autor</a>
		| <a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/issue/archive">NÃºmero</a> 
		
			    	</span -->
</div>
<div class="block custom" id="customblock-Normas">
	<div id="sidebarnormas"><span class="blockTitle"> Instrucciones a los autores<br /> </span>
<ul>
<li><a href="/templates/images/Instrucciones Autores RIC Diciembre 2021 es.pdf" target="_blank"><img src="/templates/images/pdf1.jpg" alt="PDF" width="23" height="30" align="left" border="0" hspace="10" />Descargar aqu&iacute;</a></li>
</ul>
</div>
</div>	

<div class="block" id="sidebarRTArticleTools">

	<span class="blockTitle">Herramientas del artÃ­culo</span>
	
	<p align="center">
			Publicado:2022-03-29
	</p>
<div class="separator"></div>	
			<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/abstract.png" class="articleToolIcon" alt="" /> <a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/view/3719" target="_parent">Resumen</a><br />
		</div>
				<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/printArticle.png" class="articleToolIcon" alt="" /> <a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/download/3719/5093">Imprima este artÃ­culo</a>
		</div>
				<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/metadata.png" class="articleToolIcon" alt=""/> <a href="javascript:openRTWindow('http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/rt/metadata/3719/5093');">Metadatos de indexaciÃ³n</a><br />
		</div>
				<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/citeArticle.png" class="articleToolIcon" alt=""/> <a href="javascript:openRTWindow('http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/rt/captureCite/3719/5093');">CÃ³mo citar un elemento</a><br />
		</div>
				<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/suppFiles.png" class="articleToolIcon" alt=""/> <a href="javascript:openRTWindow('http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/rt/suppFiles/3719/5093');">Archivos complementarios</a><br />
		</div>
					    							<div class="articleToolItem">
			<img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/readingTools/icons/postComment.png" class="articleToolIcon" alt=""/>
            Publique un comentario <span style="font-size: 0.8em">(Inicie sesiÃ³n)</span>
		</div>
	  </div>

<div class="block" id="sidebarRTAuthorBios">
	<span class="blockTitle">
					Acerca de los autores/as
			</span>
		<div class="authorBio">
	
		<em>Eduardo LÃ³pez-Hung</em>
		<a href="https://orcid.org/0000-0002-5084-8726" target="_blank" class="orcid"><img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/authorBios/orcid.png" alt="orcid" /></a>						<br/>Universidad de Ciencias MÃ©dicas de Santiago de Cuba		<br/>Cuba	
	<br/>
	Ingeniero InformÃ¡tico. MÃ¡ster en MatemÃ¡tica Aplicada e InformÃ¡tica para la AdministraciÃ³n. Profesor e Investigador Auxiliar.
	</div>
	<div class="separator"></div>
		<div class="authorBio">
	
		<em>Yosvani Orlando Lao-LeÃ³n</em>
		<a href="https://orcid.org/0000-0001-7491-3548" target="_blank" class="orcid"><img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/authorBios/orcid.png" alt="orcid" /></a>						<br/>Universidad de HolguÃ­n		<br/>Cuba	
	<br/>
	Doctor en Ciencias TÃ©cnicas. Ingeniero Industrial. MÃ¡ster en IngenierÃ­a Industrial. Profesor Auxiliar.
	</div>
	<div class="separator"></div>
		<div class="authorBio">
	
		<em>Carlos Rafael Batista-Matamoros</em>
		<a href="https://orcid.org/0000-0002-6459-8481" target="_blank" class="orcid"><img src="http://www.revinfcientifica.sld.cu/plugins/blocks/authorBios/orcid.png" alt="orcid" /></a>						<br/>Universidad de HolguÃ­n		<br/>Cuba	
	<br/>
	Doctor en Ciencias TÃ©cnicas. Ingeniero Industrial. MÃ¡ster en IngenierÃ­a Industrial. Profesor Titular.
	</div>
	
	</div><div class="block" id="sidebarUser">
			<span class="blockTitle">Usuario/a</span>
	
						<form method="post" action="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/login/signIn">
				<table>
					<tr>
						<!-- td><label for="sidebar-username">Nombre de usuario/a</label></td -->
						<td><input type="text" placeholder="usuario" id="sidebar-username" name="username" value="" size="20" maxlength="32" class="textField" /></td>
					</tr>
					<tr>
						<!--td><label for="sidebar-password">ContraseÃ±a</label></td-->
						<td><input type="password" placeholder="contrase&ntilde;a" id="sidebar-password" name="password" value="" size="20" maxlength="32" class="textField" /></td>
					</tr>
					<tr>
						<td></td>
					</tr>
					<tr>
						<td></td>
					</tr>
					<tr>
						<td ><input type="submit" value="Iniciar sesiÃ³n" class="button" /></td>
					</tr>
										<tr>
						<td ><div class="separator"></div>	</td>
					</tr>
					<tr>
						<td><a id="olvido" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/login/lostPassword">Â¿OlvidÃ³ su contraseÃ±a?</a></td>
					</tr>
						</tr>
										<tr>
						<td><div class="separator"></div>	</td>
					</tr>
					<tr>
						<td><a id="registro" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/user?op=&amp;class=button">Registrarse</a></td>
					</tr>
				</table>
			</form>
			
			</div><div class="block" id="sidebarInformation">
	<span class="blockTitle">InformaciÃ³n</span>
	<ul>
		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/information/readers">Para lectores/as</a></li>		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/information/authors">Para autores</a></li>		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/information/librarians">Para revisores</a></li>	</ul>
</div>
<div class="block custom" id="customblock-indexado-en">
	<div id="sidebarenlaces"><span class="blockTitle"> RIC indexada en... <br /></span>
<ul>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/pr">Portales de Revistas</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/cat">Cat&aacute;logos</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/dir">Directorios</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/ind">&Iacute;ndices</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/bib">Bibliotecas</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/busc">Buscadores</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="/index.php/ric/pages/view/rep">Repositorio de Datos Abiertos</a></li>
</ul>
</div>
</div>	<div class="block custom" id="customblock-Los-m-s-citados">
	<div id="metrics"><span class="blockTitle">Art&iacute;culos m&aacute;s citados<br /></span>
<p align="center"><a href="https://scholar.google.es/citations?hl=es&amp;pli=1&amp;user=os4GfksAAAAJ" target="_blank"><img src="/templates/images/google-1.png" alt="" width="220" height="110" border="0" /></a></p>
</div>
</div>	<div class="block" id="sidebarKeywordCloud">
	<span class="blockTitle">Palabras clave</span>
	<p style="margin: 1em;">
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=COVID-19"><span style="font-size: 133%;">COVID-19</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=adolescencia"><span style="font-size: 108%;">adolescencia</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=adolescentes"><span style="font-size: 106%;">adolescentes</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=adulto%20mayor"><span style="font-size: 127%;">adulto mayor</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=anciano"><span style="font-size: 105%;">anciano</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=atenci%C3%B3n%20primaria%20de%20salud"><span style="font-size: 98%;">atenciÃ³n primaria de salud</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=calidad%20de%20vida"><span style="font-size: 105%;">calidad de vida</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=complicaciones"><span style="font-size: 102%;">complicaciones</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=conocimientos"><span style="font-size: 103%;">conocimientos</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=diabetes%20mellitus"><span style="font-size: 102%;">diabetes mellitus</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=diagn%C3%B3stico"><span style="font-size: 125%;">diagnÃ³stico</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=embarazo"><span style="font-size: 109%;">embarazo</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=epidemiolog%C3%ADa"><span style="font-size: 130%;">epidemiologÃ­a</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=factores%20de%20riesgo"><span style="font-size: 169%;">factores de riesgo</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=hipertensi%C3%B3n%20arterial"><span style="font-size: 109%;">hipertensiÃ³n arterial</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=intervenci%C3%B3n%20educativa"><span style="font-size: 139%;">intervenciÃ³n educativa</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=ni%C3%B1o"><span style="font-size: 102%;">niÃ±o</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=ni%C3%B1os"><span style="font-size: 106%;">niÃ±os</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=prevenci%C3%B3n"><span style="font-size: 173%;">prevenciÃ³n</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=prevenci%C3%B3n%20y%20control"><span style="font-size: 100%;">prevenciÃ³n y control</span></a>
			<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/search?subject=tratamiento"><span style="font-size: 98%;">tratamiento</span></a>
		</p>
</div><div class="block custom" id="customblock-Lectores">
	<div id="lectores"><span class="blockTitle">Nuestros lectores en...</span>
<script type="text/javascript" src="http://rf.revolvermaps.com/0/0/7.js?i=5hnd8g9ziam&amp;m=0&amp;c=ff0000&amp;cr1=ffffff&amp;sx=0"></script>
</div>
</div>	<div class="block custom" id="customblock-Enlaces-de-inter-s">
	<div id="sidebarenlaces"><span class="blockTitle"> Enlaces de inter&eacute;s<br /></span>
<ul>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="https://orcid.org/" target="_blank">C&oacute;digo ORCID</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="https://universoabierto.org/2020/01/20/credit-permite-diferenciar-el-reconocimiento-de-la-contribucion-de-cada-coautor-en-un-documento-academico/" target="_blank">Taxonom&iacute;a CRediT</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="http://glosario.sld.cu/multilingue/" target="_blank">Glosario Multiling&uuml;e de T&eacute;rminos M&eacute;dicos</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="https://publicationethics.org/resources/guidelines" target="_blank">Comit&eacute; de &Eacute;tica para Publicaciones (COPE)</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="http://www.bvscuba.sld.cu/clasificacion-de-revista/revistas-cubanas/" target="_blank">Revistas M&eacute;dicas Cubanas</a></li>
<li>&nbsp;&nbsp; <a href="http://autoressalud.sld.cu/" target="_blank">Directorio de Autores de Ecimed</a></li>
</ul>
</div>
</div>	
<div class="block custom" id="customblock--ltima-actualizaci-n">
	<div id="sidebarnormas"><span class="blockTitle"> &Uacute;ltima actualizaci&oacute;n</span>
<ul>
<li><img src="/templates/images/calendario.png" alt="calendario" width="63" height="41" align="left" border="0" />&nbsp; Tabla de contenidos:<em> <em>15 junio 2022</em></em><br />&nbsp; Web: <em>20 junio 2022<em></em></em></li>
</ul>
</div>
</div>	
			</div>
			</div>

<div id="main">

<div id="navbar">
	<ul class="menu">
		<li id="home"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/index">Inicio</a></li>
		<li id="about"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/about">Acerca de</a></li>

							<li id="archives"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/issue/archive">NÃºmeros anteriores</a></li>
							<li id="announcements"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/announcement">Noticias</a></li>
				
				

		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/statistics" target="_parent">EstadÃ­sticas</a></li>

								</ul>
</div>
<div id="breadcrumb">
	<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/index" target="_parent">Inicio</a> &gt;
	<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/issue/view/157" target="_parent">Vol. 101, No. 2 (2022)</a> &gt;	<a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/view/3719/5093" class="current" target="_parent">LÃ³pez-Hung</a>
</div>

<div id="content">


			
<div id="pdfDownloadLinkContainer">
	<a class="action pdf" id="pdfDownloadLink" target="_parent" href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/article/download/3719/5093">Descargar el archivo PDF</a>
</div>


<iframe src="//docs.google.com/viewer?url=http%3A%2F%2Fwww.revinfcientifica.sld.cu%2Findex.php%2Fric%2Farticle%2FviewFile%2F3719%2F5093&embedded=true" style="width:100%; height:800px;" frameborder="0"></iframe>	



<!-- start AddThis -->
						<script type="text/javascript">
				var addthis_pub = 'http://revinfcientifica.sld.cu';
			</script>
				<br />
		<br />
		<div class="addthis_container">
			<a href="http://www.addthis.com/bookmark.php"
				onmouseover="return addthis_open(this, '', '', 'Apuntes para una perspectiva teÃ³rica desde un enfoque organizacional en la gestiÃ³n de revistas cientÃ­ficas')"
				onmouseout="addthis_close()" onclick="return addthis_sendto()">
					<img src="http://s7.addthis.com/static/btn/sm-share-es.gif" width="83" height="16" border="0" alt="Bookmark and Share" style="border:0;padding:0" />
			</a>
			<script type="text/javascript" src="http://s7.addthis.com/js/200/addthis_widget.js"></script>
		</div>
	<!-- end AddThis -->

			<br/><br/>
		Copyright (c) 2022 Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica
				<br /><br />
					<a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/"><img alt="Licencia de Creative Commons" style="border-width:0" src="https://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0/88x31.png" /></a><br />Esta obra estÃ¡ bajo una <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/">licencia de Creative Commons Reconocimiento-NoComercial 4.0 Internacional</a>.
			
<!-- Google Analytics -->
<script type="text/javascript">
var gaJsHost = (("https:" == document.location.protocol) ? "https://ssl." : "http://www.");
document.write(unescape("%3Cscript src='" + gaJsHost + "google-analytics.com/ga.js' type='text/javascript'%3E%3C/script%3E"));
</script>
<script type="text/javascript">
var pageTracker = _gat._getTracker("UA-107620709-1");
pageTracker._initData();
pageTracker._trackPageview();
</script>
<!-- /Google Analytics -->

</div><!-- content -->
</div><!-- main -->
</div><!-- body -->



<div id="footer">
	<div id="footerContent">
		<div id="navegacion">
		<ul class="menu">
		<li id="home"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/index">Inicio</a></li>
		<li id="about"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/about">Acerca de</a></li>

		
	
					<li id="announcements"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/announcement">Noticias</a></li>
							<li id="archives"><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/issue/archive">NÃºmeros anteriores</a></li>
		


		<li><a href="http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/statistics" target="_parent">EstadÃ­sticas</a></li>

									

	</ul>	
		</div>
		<div class="debugStats">
		        				<div id="contF"><div id="f1"><p style="text-align: justify !important;"><strong>PolÃ­tica de la revista:</strong> los contenidos que se encuentran en la revista estÃ¡n dirigidos fundamentalmente a profesionales de la salud. La informaciÃ³n que suministramos no debe ser utilizada, bajo ninguna circunstancia, como base para realizar diagnÃ³sticos mÃ©dicos, procedimientos clÃ­nicos, quirÃºrgicos o anÃ¡lisis de laboratorio, ni para la prescripciÃ³n de tratamientos o medicamentos, sin previa orientaciÃ³n mÃ©dica.</p></div><div id="f2"><div id=""><p style="text-align: justify !important;"><strong>Revista InformaciÃ³n CientÃ­fica </strong>| ISSN 1028-9933Â | RNPS 2184 | Ã“rgano Oficial de comunicaciÃ³n cientÃ­fica de la Universidad de Ciencias MÃ©dicas de GuantÃ¡namo | <strong>Directora</strong>: <a href="mailto:lelories@infomed.sld.cu">Dra.C. Lidia Esther LoriÃ© Sierra</a> | <strong>Editor principal</strong>: <a href="mailto:leeyang@infomed.sld.cu">Ing. Lee Yang DÃ­az Chieng</a> | Calle 5 Oeste No. 1212 e/ 6 y 9 Norte | CÃ³digo Postal 95200 | GuantÃ¡namo | Cuba | TelÃ©fono: +53 2138 4092 | Horario de atenciÃ³n: lunes a viernes de 8.00 a.m. a 4.30 p.m.</p></div></div></div><div id="certificaciones"><div class="new"><a title="Certificado CITMA" href="http://bvs.sld.cu/revistas/res_59_2003_citma.pdf" target="_blank"> <img src="/public/site/images/admin/certcitma.gif" alt="Certificado CITMA" width="55" height="55" /></a><p>La revista estÃ¡:<a href="http://bvscuba.sld.cu/revistas-medicas-cubanas/"> Certificada por el CITMA</a></p></div><div class="new"><a href="https://www.medicina21.com/Sello_de_Calidad-Letra-R.html"><img src="/public/site/images/admin/sello_m21.gif" alt="" width="65" height="48" /></a><p>Cumplimos el <a onclick="window.open(this.href); return false;" href="http://www.medicina21.com/Sello_de_Calidad-Codigo_Etico.html">cÃ³digo Ã©tico</a> de <br /> <a onclick="window.open(this.href); return false;" href="http://www.medicina21.com/Index.html">Medicina 21</a></p></div><div class="new"><a title="sello de reconocimiento de Creative Comons" href="http://www.portalesmedicos.com/web_interes_sanitario/170138.htm"> <img src="/public/site/images/leeyang/logo_wis_100x801.jpg" alt="" width="63" height="50" /></a>Acreditados como: <a href="http://www.portalesmedicos.com/web_interes_sanitario/codigo_etico.htm">"Web de InterÃ©s Sanitario"</a></div><div class="new" title="HomeCode"><p><a onclick="window.open(this.href); return false;" href="https://www.healthonnet.org/HONcode/Spanish/?HONConduct754656"> <img style="border: 0px; width: 49px; height: 72px; float: left; margin: 2px;" title="Nosotros subscribimos Los Principios del cÃ³digo HONcode de la FundaciÃ³n Salud en la Red" src="https://www.honcode.ch/HONcode/Seal/HONConduct754656_s.gif" alt="Nosotros subscribimos Los Principios del cÃ³digo HONcode de la FundaciÃ³n Salud en la Red" /></a> Nosotros subscribimos los <a onclick="window.open(this.href); return false;" href="http://www.healthonnet.org/HONcode/Spanish/"> Principios del cÃ³digo HONcode</a>. <br /><a onclick="window.open(this.href); return false;" href="https://www.healthonnet.org/HONcode/Spanish/?HONConduct754656">CompruÃ©belo aquÃ­.</a></p></div><div class="new"><a title="Open Archives Initiative" href="http://www.openarchives.org"><img src="/templates/images/OA100.png" alt="Open Archives Initiative" /></a><p>Validada por:<a href="https://www.openarchives.org/Register/BrowseSites?viewRecord=http://www.revinfcientifica.sld.cu/index.php/ric/oai" target="_blank"> Open Archives Initiative</a></p></div></div><div><br /> <br /><center>Este sitio estÃ¡ bajo <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.es_ES" target="_blank">Licencia de Creative Commons </a><a href="http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/" rel="license">Reconocimiento-NoComercial 4.0 Internacional</a><a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.es_ES" target="_blank">.</a></center><center></center><center><img src="/templates/images/Licencia CC by-nc2.png" alt="common_creative" width="91" height="31" /></center></div><!-- Global site tag (gtag.js) - Google Analytics --><script type="mce-text/javascript" src="https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=UA-107620709-1"></script><script type="mce-text/javascript">// <![CDATA[
window.dataLayer = window.dataLayer || [];
  function gtag(){dataLayer.push(arguments);}
  gtag('js', new Date());

  gtag('config', UA-107620709-1');
// ]]></script>
				                <br/><br/>

		</div>
	
	</div><!-- footerContent -->
 <div class="copyright">
		<!--span class="copy">&copy; 1997 -  		   		2022</span -->  
		<span class="org">
						    												
      			  <a target="_blank" href="mailto:">  Universidad de Ciencias MÃ©dicas de GuantÃ¡namo</a>
			</span> 	
</div>
<!-- FOOTPRINT HTML START  PARA CORSALUD-->
</div><!-- footer -->


</body>
</html>