Τακτικές ανάδειξης του εντύπου βιβλίου σε σύμβολο κύρους και εξουσίας από την Αναγέννηση έως τον Διαφωτισμό

Μπάνου, Χριστίνα Τακτικές ανάδειξης του εντύπου βιβλίου σε σύμβολο κύρους και εξουσίας από την Αναγέννηση έως τον Διαφωτισμό. Τεκμήριον, 2006, vol. 6, pp. 99-112. [Journal article (Paginated)]


Download (77kB) | Preview

English abstract

The printed book, since its origin, was a symbol of power, good taste and authority for Renaissance noblemen, and generally for the political and religious power. In that framework, thiw paper examines the publishing and editorial methods that were used from printers – publishers of that period in their attempt to satisfy and acknowledge those special readers–users. It also attempts to explain the reasons for this particular publishing policy. The methods concern the content and the book as printed material and as object of art. Publishing methods, related to all the copies of the tirage, were the prologues, the dedicatory letters or poems, and the introductions. Techniques related to one only, special copy, which was often offered as a present, were the unique binding and hand-illumination. Those expensive, luxury copies express the influence of the manuscript tradition. Some of the used methods concerned part of the tirage, such as title pages with different name of sponsor or different dedication, according to the person for whom the copy or the copies were to be given. The methods mentioned above demonstrate the ideological and aesthetical usages of the printed book, while at the same time express the relationship between men of letters and editions, on the one hand, and men of political and religious power, on the other. Furthermore, it is of special interest that these particular methods, adapted to modern needs and expectations, are used nowadays by the publishing industry.

Greek abstract

Η παρούσα εργασία εστιάζει σε εκδοτικές μεθόδους και συνήθειες, που συνδέονται με την ανάδειξη του έντυπου βιβλίου σε σύμβολο κύρους και εξουσίας, σε μέσο επιβράβευσης και έκφρασης ευγνωμοσύνης, σε εργαλείο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, καθώς και σε μορφή διατήρησης και εδραίωσης ισορροπιών ανάμεσα στους εμπλεκόμενους στην παραγωγή του βιβλίου και στην πολιτική και θρησκευτική εξουσία. Μελετώνται συνεπώς, οι τακτικές και οι μέθοδοι, μέσω των οποίων το βιβλίο διαμορφώνεται και αναδεικνύεται σε σύμβολο κύρους και εξουσίας. Οι τακτικές αυτές σχετίζονται τόσο με το περιεχόμενο-κείμενο, όσο και με την αισθητική και γενικότερα τη μορφή του εντύπου, και συγκεκριμένα τη σελίδα τίτλου, την εικονογράφηση, τη διακόσμηση, τη σελιδοποίηση και την βιβλιοδεσία. Στο πλαίσιο αυτό θα επιχειρηθεί μια ταξινόμηση και ανάλυση των συγκικριμένων τακτικών και μεθόδων.

Item type: Journal article (Paginated)
Keywords: Εκδοτικές μέθοδοι, Μέθοδοι σύνταξης, Αναγέννηση, Πολιτική έκδοσης, Publishing methods, Editorial methods, Renaissance, Publishing policy
Subjects: B. Information use and sociology of information > BA. Use and impact of information.
B. Information use and sociology of information > BC. Information in society.
B. Information use and sociology of information
Depositing user: Apostolos Karabelias
Date deposited: 17 Oct 2008
Last modified: 02 Oct 2014 12:12
URI: http://hdl.handle.net/10760/12262


1. Armstorng Elizabeth, Before Copyright. The French Book Privilege System, 1498-1526, Cambridge University Press, Cambridge 2002

2. Βarbier Frederic, Ιστορία του βιβλίου, μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Μεταίχμιο, Αθήνα 2001.

3. Braida Lodovica, Stampa e cultura in Europa tra XV e XVI secolo, Laterza, Roma – Bari 2000.

4. Cavagna Αnna-Giulia, “Libri in Lombardia e alla Corte sforzesca tra Quattro e Cinquecento”, Il libro a corte, (επιμ.) A. Quondan, Bulzoni, Milano 1994.

5. Darnton Robert, The Forbidden Best-Sellers of Pre-Revolutionary France, W.W. Norton, New York 1995.

6. De Strata Filippo, Polemic against Printing, (ed.) M. Lowry, University of Reading. Department of Typography and Graphic Communication, The Hayloft Press, London 1986.

7. Eisenstein Elizabeth, The Printing Revolution in Early Modern Europe, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

8. Epstein Jason, Book Business. Past, Present and Future, W. W. Norton & Company, New York – London 2001.

9. Zappella Giuseppina, Il libro antico a stampa, Editrice Bibliografica, Milano 2001.

10. Ηλιού Φίλιππος, «Το βιβλίο στα χρόνια της ακμής του Νεοελληνικού Διαφωτισμού», στο Ιστορίες του Ελληνικού Βιβλίου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2005.

11. Febvre Lucien & Martin Henri-Jean, The coming of the Book. The Impact of Printing. 1450- 1800, Verso, London – New York 1990.

12. Grendler Paul, The Roman Inquisition and the Venetian Press. 1540-1609, Princeton University Pres, Princeton 1977.

13. Infelise Mario, I libri proibiti, Laterza, Roma – Bari 1999.

14. Κουμαριανού Αικατερίνη – Δρούλια Λουκία – Layton Evro, Το Ελληνικό Βιβλίο. 1476-1830, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1986.

15. Lenzuni Anna, All΄ ombra del lauro. Documenti librari della cultura in eta΄ Laurenziana, κατάλογος έκθεσης, Silvana Editoriale, Milano 1992.

16. Lerner Fred, The Story of Libraries from the Invention of Printing to the Computer Age, Continuum, New York – London 2001.

17. Lowry Malcolm, Τhe World of Aldus Manutius. Business and Scholarship in Renaissance Venice, Βlackwell’s, Oxford 1979.

18. Marcon Susy, “Ornati di penna e di pennello: appunti su scribi illuminatori nella Venezia del maturo umanesimo”, La Bibliofilia, 89 (1987), σ. 121-144.

19. [I] mestieri del libro, Quaderni storici, 73 n. 3 (1989), σ. 136-142.

20. Μπάνου Χριστίνα, «Πολιτική εξουσία και ελληνικό έντυπο βιβλίο. Μια πρώτη προσέγγιση», Τεκμήριον. Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας, 4 (2002-2004), σ. 9-25.

21. Μπάνου Χριστίνα, «Αι δεν των χαλκογράφων αμαρτίαι…Πρόλογοι και αφιερωτικά κείμενα σε ελληνικές εκδόσεις της Ιταλίας, 1476-1521, Θησαυρίσματα, 31 (2001), σ. 137-156.

22. Μπάνου Χριστίνα, «Σημειώσεις για την χειρόγραφη διακόσμηση σε ελληνικά αρχέτυπα της Φλωρεντίας», Τεκμήριον, Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας , 2 (2000), σ. 87-95.

23. Μπάνου Χριστίνα, «Διαχρονικά γνωρίσματα της εκδοτικής βιομηχανίας», Ηυφέν, τ. ΣΤ΄, υπό δημοσίευση.

24. Μπώκος Γεώργιος, «Η διαφημιστική προβολή του βιβλίου κατά την Τουρκοκρατία», στο Το βιβλίο στις Προβιομηχανικές Κοινωνίες. Πρακτικά του Α΄ Διεθνούς Συμποσίου του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Αθήνα 1982, σ. 119-124.

25. Quondam Amedeo (επιμ.), Il libro a corte, Bulzoni, Milano 1994.

26. Richardson Brian, Printing, Writers and Readers in Renaissance Italy, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

27. Rotondo΄ A., “Editoria e censura nel Cinquecento”, La stampa in Italia nel Cinquecento. Atti del convegno, (επιμ.) M. Santoro, Bulzoni, Roma 1992.

28. Σκλαβενίτης Τριαντάφυλλος, «Η δυσπιστία στο έντυπο βιβλίο και η παράλληλη χρήση του χειρογράφου», στο Το βιβλίο στις προβιομηχανικές κοινωνίες. Πρακτικά του Α΄ Διεθνούς Συμποσίου του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Κ.Ν.Ε. – Ε.Ι.Ε., Αθήνα 1982, σ. 283-293.

29. Schiffrin Andre, The Business of Books. How International Conglomerates Took Over Publishing and Changed the Way We Read, Verso, London – New York 2001. Ο ίδιος, Εκδόσεις χωρίς εκδότες, μετ. Κίττυ Ξενάκη, Πόλις, Αθήνα 1999.

30. Smith Margaret, The Title-Page. Its Early Development. 1460-1510, Oak Knoll Press – The British Library, London – Newcastle Delaware 2000.

31. Στάικος Κ. Σπ., Βιβλιοθήκη. Από την αρχαιότητα ως την Αναγέννηση και Σημαντικές Ουμανιστικές και Μοναστηριακές Βιβλιοθήκες, Αθήνα 1996, σ. 215-238.

32. Thompson John B., Books in the Digital Age. The Transformation of Academic Publishing in Britain and the United States, Polity Press, Cambridge 2005.

33. Veneziani P., “Il frontespizio come etichetta del prodotto”, Il libro italiano del Cinquecento : produzione e commercio, κατάλογος έκθεσης (Roma 20/10 – 16/12 1989), Roma 1989, σ. 99-125.


Downloads per month over past year

Actions (login required)

View Item View Item